Friday, 13 August 2021

15 August Independence Day

 рднाрд░рдд рдХा рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ (рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ी: Independence Day of India, рд╣िंрджी:рдЗंрдбिрдкेंрдбेंрд╕ рдбे рдСрдл़ рдЗंрдбिрдпा,рд╕ंрд╕्рдХृрддрдо्:"рд╕्рд╡ाрддрди्рдд्рд░्рдпрджिрдиोрдд्рд╕рд╡ः") рд╣рд░ рд╡рд░्рд╖ резрел рдЕрдЧрд╕्рдд рдХो рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рд╕рди् 1947 рдоें рдЗрд╕ी рджिрди рднाрд░рдд рдХे рдиिрд╡ाрд╕िрдпों рдиे рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╢ाрд╕рди рд╕े рд╕्‍рд╡рддंрдд्рд░рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдеी। рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдд्рдпौрд╣ाрд░ рд╣ै।

рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ (рднाрд░рдд)
Independence Day (India)
Red Fort 01.jpg
рд▓ाрд▓ рдХिрд▓े рдкрд░ рдлрд╣рд░ाрддा рддिрд░ंрдЧा; рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдлрд╣рд░рддे рдЭंрдбे рдЕрдиेрдХ рдЗрдоाрд░рддों рд╡ рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рджेрдЦे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдЕрдиुрдпाрдпी рднाрд░рдд
рдк्рд░рдХाрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрд╡рдХाрд╢
рдЙрдд्рд╕рд╡рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдФрд░ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХो рд╕ंрдмोрдзрди, рдЭंрдбे рдХो рдлрд╣рд░ाрдиा, рдкрд░ेрдб, рджेрд╢рднрдХ्рддि рдХे рдЧीрдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдЧाрди,
рддिрдеि15 рдЕрдЧрд╕्рдд
рдЖрд╡ृрдд्рддिрдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖

рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖ рдЗрд╕ рджिрди рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд▓ाрд▓ рдХिрд▓े рдХी рдк्рд░ाрдЪीрд░ рд╕े рджेрд╢ рдХो рд╕рдо्рдмोрдзिрдд рдХрд░рддे рд╣ैं। резрел рдЕрдЧрд╕्рдд резрепрекрен рдХे рджिрди рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдердо рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдиे, рджिрд▓्рд▓ी рдоें рд▓ाрд▓ рдХिрд▓े рдХे рд▓ाрд╣ौрд░ी рдЧेрдЯ рдХे рдКрдкрд░, рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдз्рд╡рдЬ рдлрд╣рд░ाрдпा рдеा।[1]рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧाँрдзी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рднाрд░рддीрдп рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдоें рд▓ोрдЧों рдиे рдХाрдлी рд╣рдж рддрдХ рдЕрд╣िंрд╕рдХ рдк्рд░рддिрд░ोрдз рдФрд░ рд╕рд╡िрдирдп рдЕрд╡рдЬ्рдЮा рдЖंрджोрд▓рдиों рдоें рд╣िрд╕्рд╕ा рд▓िрдпा। рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рдмाрдж рдм्рд░िрдЯिрд╢ рднाрд░рдд рдХो рдзाрд░्рдоिрдХ рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬिрд╕рдоें рднाрд░рдд рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХा рдЙрджрдп рд╣ुрдЖ। рд╡िрднाрдЬрди рдХे рдмाрдж рджोрдиों рджेрд╢ों рдоें рд╣िंрд╕рдХ рджंрдЧे рднрдб़рдХ рдЧрдП рдФрд░ рд╕ांрдк्рд░рджाрдпिрдХ рд╣िंрд╕ा рдХी рдЕрдиेрдХ рдШрдЯрдиाрдПं рд╣ुрдИं। рд╡िрднाрдЬрди рдХे рдХाрд░рдг рдордиुрд╖्рдп рдЬाрддि рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдЗрддрдиी рдЬ्рдпाрджा рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд▓ोрдЧों рдХा рд╡िрд╕्рдеाрдкрди рдХрднी рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ। рдпрд╣ рд╕ंрдЦ्рдпा рддрдХрд░ीрдмрди 1.45 рдХрд░ोрдб़ рдеी। рднाрд░рдд рдХी рдЬрдирдЧрдгрдиा 1951 рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╡िрднाрдЬрди рдХे рдПрдХрджрдо рдмाрдж 72,26,000 рдоुрд╕рд▓рдоाрди рднाрд░рдд рдЫोрдб़рдХрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдЧрдпे рдФрд░ 72,49,000 рд╣िрди्рджू рдФрд░ рд╕िрдЦ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдЫोрдб़рдХрд░ рднाрд░рдд рдЖрдП। [2]

рдЗрд╕ рджिрди рдХो рдЭंрдбा рдлрд╣рд░ाрдиे рдХे рд╕рдоाрд░ोрд╣, рдкрд░ेрдб рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдЖрдпोрдЬрдиों рдХे рд╕ाрде рдкूрд░े рднाрд░рдд рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рдЗрд╕ рджिрди рдЕрдкрдиी рдкोрд╢ाрдХ, рд╕ाрдоाрди, рдШрд░ों рдФрд░ рд╡ाрд╣рдиों рдкрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдз्рд╡рдЬ рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░ рдЗрд╕ рдЙрдд्рд╕рд╡ рдХो рдордиाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╡ рджोрд╕्рддों рдХे рд╕ाрде рджेрд╢рднрдХ्рддि рдлिрд▓्рдоें рджेрдЦрддे рд╣ैं, рджेрд╢рднрдХ्рддि рдХे рдЧीрдд рд╕ुрдирддे рд╣ैं।[3]

рдЗрддिрд╣ाрд╕

рдпूрд░ोрдкीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдиे 17рд╡ीं рд╕рджी рд╕े рд╣ी рднाрд░рддीрдп рдЙрдкрдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдоें рдкैрд░ рдЬрдоाрдиा рдЖрд░рдо्рдн рдХрд░ рджिрдпा рдеा। рдЕрдкрдиी рд╕ैрди्рдп рд╢рдХ्рддि рдоें рдмрдв़ोрддрд░ी рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдИрд╕्рдЯ рдЗрдг्рдбिрдпा рдХрдо्рдкрдиी рдиे 18рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдЕрди्рдд рддрдХ рд╕्рдеाрдиीрдп рд░ाрдЬ्рдпों рдХो рдЕрдкрдиे рд╡рд╢ीрднूрдд рдХрд░рдХे рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдХो рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рд▓िрдпा рдеा। 1857 рдХे рдк्рд░рдердо рднाрд░рддीрдп рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдХे рдмाрдж рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1858 рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рднाрд░рдд рдкрд░ рд╕ीрдзा рдЖрдзिрдкрдд्рдп рдм्рд░िрддाрдиी рддाрдЬ (рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдХ्рд░ाрдЙрди) рдЕрд░्рдеाрдд рдм्рд░िрдЯेрди рдХी рд░ाрдЬрд╢ाрд╣ी рдХा рд╣ो рдЧрдпा। рджрд╢рдХों рдмाрдж рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕рдоाрдЬ рдиे рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЕрдкрдиा рд╡िрдХाрд╕ рдХिрдпा рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк 1885 рдоें рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ (рдЖрдИреж рдПрдиреж рд╕ीреж) рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ुрдЖ।[4][5]:123 рдк्рд░рдердо рд╡िрд╢्рд╡рдпुрдж्рдз рдХे рдмाрдж рдХा рд╕рдордп рдм्рд░िрддाрдиी рд╕ुрдзाрд░ों рдХे рдХाрд▓ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдоोंрдЯेрдЧू-рдЪेрдо्рд╕рдлोрд░्рдб рд╕ुрдзाрд░ рдЧिрдиा рдЬाрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕े рднी рд░ोрд▓ेрдЯ рдПрдХ्рдЯ рдХी рддрд░рд╣ рджрдмाрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦा рдЬाрддा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рд╕्рд╡рд░ुрдк рднाрд░рддीрдп рд╕рдоाрдЬ рд╕ुрдзाрд░рдХों рдж्рд╡ाрд░ा рд╕्рд╡рд╢ाрд╕рди рдХा рдЖрд╡ाрд╣рди рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЗрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдЕрд╕рд╣рдпोрдЧ рдФрд░ рд╕рд╡िрдирдп рдЕрд╡рдЬ्рдЮा рдЖंрджोрд▓рдиों рддрдеा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рд╡्рдпाрдкी рдЕрд╣िंрд╕рдХ рдЖंрджोрд▓рдиों рдХी рд╢ुрд░ूрдЖрдд рд╣ो рдЧрдпी।[5]:167

1930 рдХे рджрд╢рдХ рдХे рджौрд░ाрди рдм्рд░िрддाрдиी рдХाрдиूрдиों рдоें рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╕ुрдзाрд░ рдЬाрд░ी рд░рд╣े; рдкрд░िрдгाрдоी рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдЬीрдд рджрд░्рдЬ рдХी।[5]:195–197 рдЕрдЧрд▓ा рджрд╢рдХ рдХाрдлी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЙрдерд▓ рдкुрдерд▓ рд╡ाрд▓ा рд░рд╣ा: рдж्рд╡िрддीрдп рд╡िрд╢्рд╡ рдпुрдж्рдз рдоें рднाрд░рдд рдХी рд╕рд╣рднाрдЧिрддा, рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрд╕рд╣рдпोрдЧ рдХा рдЕрди्рддिрдо рдлैрд╕рд▓ा рдФрд░ рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдоुрд╕्рд▓िрдо рд▓ीрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдоुрд╕्рд▓िрдо рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рд╡ाрдж рдХा рдЙрджрдп। 1947 рдоें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рд╕рдордп рддрдХ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рддрдиाрд╡ рдмрдв़рддा рдЧрдпा। рдЗрд╕ рдЙрдкрдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХे рдЖрдирди्рджोрдд्рд╕рд╡ рдХा рдЕंрдд рднाрд░рдд рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рд╡िрднाрдЬрди рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ुрдЖ।[5]:203

рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕

1929 рд▓ाрд╣ौрд░ рд╕рдд्рд░ рдоें рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдкूрд░्рдг рд╕्рд╡рд░ाрдЬ рдШोрд╖рдгा рдХी рдФрд░ 26 рдЬрдирд╡рд░ी рдХो рдЧрдгрддंрдд्рд░ рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा। рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рднाрд░рдд рдХे рд▓ोрдЧों рд╕े рд╕рд╡िрдирдп рдЕрд╡рдЬ्рдЮा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕्рд╡рдпं рдк्рд░рддिрдЬ्рдЮा рдХрд░рдиे рд╡ рдкूрд░्рдг рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдк्рд░ाрдк्рддि рддрдХ рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЬाрд░ी рдХिрдП рдЧрдП рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХрд╣ा।[6]

рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдХा рдЖрдпोрдЬрди рднाрд░рддीрдп рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рдмीрдЪ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рд╡ाрджी рдИрдзрди рдЭोंрдХрдиे рдХे рд▓िрдпे рдХिрдпा рдЧрдпा рд╡ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджेрдиे рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдордЬрдмूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рднी рдХिрдпा рдЧрдпा।[7] рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे 1930 рдФрд░ 1950 рдХे рдмीрдЪ 26 рдЬрдирд╡рд░ी рдХो рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдпा।[8][9] рдЗрд╕рдоें рд▓ोрдЧ рдоिрд▓рдХрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рд╢рдкрде рд▓ेрддे рдеे। рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдиे рдЕрдкрдиी рдЖрдд्рдордХрдеा рдоें рдЗрдирдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै рдХि рдРрд╕ी рдмैрдардХें рдХिрд╕ी рднी рднाрд╖рдг рдпा рдЙрдкрджेрд╢ рдХे рдмिрдиा, рд╢ांрддिрдкूрд░्рдг рд╡ рдЧंрднीрд░ рд╣ोрддी рдеीं।[10] рдЧांрдзी рдЬी рдиे рдХрд╣ा рдХि рдмैрдардХों рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдЗрд╕ рджिрди рдХो, рдХुрдЫ рд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рдХाрдо рдХрд░рдиे рдоें рдЦрд░्рдЪ рдХिрдпा рдЬाрдпे рдЬैрд╕े рдХрддाрдИ рдХाрддрдиा рдпा рд╣िंрджुрдУं рдФрд░ рдоुрд╕рд▓рдоाрдиों рдХा рдкुрдирд░्рдоिрд▓рди рдпा рдиिрд╖ेрдз рдХाрдо, рдпा рдЕрдЫूрддों рдХी рд╕ेрд╡ा। 1947 рдоें рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж [11],рднाрд░рдд рдХा рд╕ंрд╡िрдзाрди 26 рдЬрдирд╡рд░ी 1950 рдХो рдк्рд░рднाрд╡ рдоें рдЖрдпा; рддрдм рдХे рдмाрдж рд╕े 26 рдЬрдирд╡рд░ी рдХो рдЧрдгрддंрдд्рд░ рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рддाрдд्рдХाрд▓िрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि

рд╕рди् 1946 рдоें, рдм्рд░िрдЯेрди рдХी рд▓ेрдмрд░ рдкाрд░्рдЯी рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рд░ाрдЬрдХोрд╖, рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ुрдП рдж्рд╡िрддीрдп рд╡िрд╢्рд╡ рдпुрдж्рдз рдХे рдмाрдж рдЦрд╕्рддाрд╣ाрд▓ рдеा। рддрдм рдЙрди्рд╣ें рдПрд╣рд╕ाрд╕ рд╣ुрдЖ рдХि рди рддो рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рдШрд░ рдкрд░ рдЬрдиाрджेрд╢ рдеा рдФрд░ рди рд╣ी рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рдорд░्рдерди। рдЗрд╕ рдХाрд░рдг рд╡े рддेрдЬी рд╕े рдмेрдЪैрди рд╣ोрддे рднाрд░рдд рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рджेрд╕ी рдмрд▓ों рдХी рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдпрддा рднी рдЦोрддे рдЬा рд░рд╣े рдеे। рдл़рд░рд╡рд░ी 1947 рдоें рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХ्рд▓ीрдоेंрдЯ рдПрдЯрд▓ी рдиे рдпे рдШोрд╖рдгा рдХी рдХि рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдЬूрди 1948 рд╕े рдм्рд░िрдЯिрд╢ рднाрд░рдд рдХो рдкूрд░्рдг рдЖрдд्рдо-рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдк्рд░рджाрди рдХрд░ेрдЧी।[12][13][14][15] рдЕंрддिрдо рд╡ाрдпрд╕рд░ाрдп рд▓ॉрд░्рдб рдоाрдЙंрдЯрдмेрдЯрди рдиे рд╕рдд्рддा рд╣рд╕्рддांрддрд░рдг рдХी рддाрд░ीрдЦ рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ा рджिрдпा рдХ्рдпोंрдХि рдЙрди्рд╣ें рд▓рдЧा рдХि, рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдФрд░ рдоुрд╕्рд▓िрдо рд▓ीрдЧ рдХे рдмीрдЪ рд▓рдЧाрддाрд░ рд╡िрд╡ाрдж рдХे рдХाрд░рдг рдЕंрддрд░िрдо рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рдкрддрди рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рдд्рддा рд╣рд╕्рддांрддрд░рдг рдХी рддाрд░ीрдЦ рдХे рд░ूрдк рдоें, рдж्рд╡िрддीрдп рд╡िрд╢्рд╡ рдпुрдж्рдз, рдоें рдЬाрдкाрди рдХे рдЖрдд्рдорд╕рдорд░्рдкрдг рдХी рджूрд╕рд░ी рд╕ाрд▓рдЧिрд░рд╣ 15 рдЕрдЧрд╕्рдд рдХो рдЪुрдиा।[16] рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдм्рд░िрдЯिрд╢ рднाрд░рдд рдХो рджो рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд╡िрдЪाрд░ рдХो 3 рдЬूрди 1947 рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ рд▓िрдпा[12] рд╡ рдпे рднी рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдХि рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ी рд╕рд░рдХाрд░ों рдХो рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдк्рд░рднुрдд्рд╡ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдФрд░ рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдоंрдбрд▓ рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрдиे рдХा рдкूрд░्рдг рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा।

рдпूрдиाрдЗрдЯेрдб рдХिंрдЧрдбрдо рдХी рд╕ंрд╕рдж рдХे рднाрд░рддीрдп рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1947 (10 рдФрд░ 11 рдЬिрдпो 6 рд╕ी. 30) рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ 15 рдЕрдЧрд╕्рдд 1947 рд╕े рдк्рд░рднाрд╡ी (рдЕрдм рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рд╕рд╣िрдд) рдм्рд░िрдЯिрд╢ рднाрд░рдд рдХो рднाрд░рдд рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдиाрдордХ рджो рдирдП рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдЙрдкрдиिрд╡ेрд╢ों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा рдФрд░ рдирдП рджेрд╢ों рдХे рд╕ंрдмंрдзिрдд рдШрдЯрдХ рдЕрд╕ेंрдмрд▓िрдпों рдХो рдкूрд░ा рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ рджे рджिрдпा।[17] 18 рдЬुрд▓ाрдИ 1947 рдХो рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХो рд╢ाрд╣ी рд╕्рд╡ीрдХृрддि рдк्рд░рджाрди рдХी рдЧрдпी।

рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╡ рдмंрдЯрд╡ाрд░ा

15 рдЕрдЧрд╕्рдд 1947 рдХो рд╣िрди्рджुрд╕्рддाрди рдЯाрдИрдо्рд╕ рд╕рдоाрдЪाрд░ рдкрдд्рд░ рдоे рднाрд░рдд рдХी рд╕्‍рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рдШोрд╖рдгा।

рд╕ुрдмрд╣ 08.30 рдмрдЬे – рдЧрд╡рд░्рдирдоेंрдЯ рд╣ाрдЙрд╕ рдкрд░ рдЧрд╡рд░्рдирд░ рдЬрдирд░рд▓ рдФрд░ рдоंрдд्рд░िрдпों рдХा рд╢рдкрде рд╕рдоाрд░ोрд╣
рд╕ुрдмрд╣ 09.40 рдмрдЬे – рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕рднा рдХी рдФрд░ рдоंрдд्рд░िрдпों рдХा рдк्рд░рд╕्рдеाрди
рд╕ुрдмрд╣ 09.50 рдмрдЬे – рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕рднा рддрдХ рд╕्рдЯेрдЯ рдб्рд░ाрдЗрд╡
рд╕ुрдмрд╣ 09.55 рдмрдЬे – рдЧрд╡рд░्рдирд░ рдЬрдирд░рд▓ рдХो рд╢ाрд╣ी рд╕рд▓ाрдо
рд╕ुрдмрд╣ 10.30 рдмрдЬे – рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕рднा рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдз्рд╡рдЬ рдХो рдлрд╣рд░ाрдиा
рд╕ुрдмрд╣ 10.35 рдмрдЬे – рдЧрд╡рд░्рдирдоेंрдЯ рд╣ाрдЙрд╕ рддрдХ рд╕्рдЯेрдЯ рдб्рд░ाрдЗрд╡
рд╕ाрдпं 06.00 рдмрдЬे – рдЗंрдбिрдпा рдЧेрдЯ рдкрд░ рдЭंрдбा рд╕рдоाрд░ोрд╣
рд╕ाрдпं 07.00 рдмрдЬे – рдк्рд░рдХाрд╢
рд╕ाрдпं 07.45 рдмрдЬे – рдЖрддिрд╢ рдмाрдЬ़ी рдк्рд░рджрд░्рд╢рди
рд╕ाрдпं 08.45 рдмрдЬे – рдЧрд╡рд░्рдирдоेंрдЯ рд╣ाрдЙрд╕ рдкрд░ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд░ाрдд्рд░ि рднोрдЬ (рдбिрдирд░)
рд░ाрдд्рд░ि 10.15 рдмрдЬे – рдЧрд╡рд░्рдирдоेंрдЯ рд╣ाрдЙрд╕ рдкрд░ рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╕рдоाрд░ोрд╣

15 рдЕрдЧрд╕्рдд 1947 рдХे рджिрди рдХा рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо [7]:7

рд▓ाрдЦों рдоुрд╕्рд▓िрдо, рд╕िрдЦ рдФрд░ рд╣िрди्рджू рд╢рд░рдгाрд░्рдеिрдпों рдиे рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рдмाрдж рддैрдпाрд░ рдирдпी рд╕ीрдоाрдУं рдХो рдкैрджрд▓ рдкाрд░ рдХрд░ рд╕рдлрд░ рддрдп рдХिрдпा।[18] рдкंрдЬाрдм рдЬрд╣ाँ рд╕ीрдоाрдУं рдиे рд╕िрдЦ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХो рджो рд╣िрд╕्рд╕ों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा, рд╡рд╣ां рдмрдб़े рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рд░рдХ्рддрдкाрдд рд╣ुрдЖ, рдмंрдЧाрд▓ рд╡ рдмिрд╣ाрд░ рдоें рднी рд╣िंрд╕ा рднрдб़рдХ рдЧрдпी рдкрд░ рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдиे рд╕ांрдк्рд░рджाрдпिрдХ рд╣िंрд╕ा рдХो рдХрдо рдХिрдпा। рдирдИ рд╕ीрдоाрдУं рдХे рджोрдиों рдУрд░ 2 рд▓ाрдЦ 50 рд╣рдЬ़ाрд░ рд╕े 10 рд▓ाрдЦ рд▓ोрдЧ рд╣िंрд╕ा рдоें рдоाрд░े рдЧрдП। рдкूрд░ा рджेрд╢ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рдордиा рд░рд╣ा рдеा, рд╡рд╣ीं[19], рдЧांрдзी рдЬी рдирд░рд╕ंрд╣ाрд░ рдХो рд░ोрдХрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдоें рдХрд▓рдХрдд्рддा рдоें рд░ुрдХ рдЧрдП,[20] рдкрд░ 14 рдЕрдЧрд╕्рдд 1947, рдХो рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХा рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рджिрд╡рд╕ рдШोрд╖िрдд рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдиाрдордХ рдирдпा рджेрд╢ рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдоें рдЖрдпा; рдоुрд╣рдо्рдордж рдЕрд▓ी рдЬिрди्рдиा рдиे рдХрд░ाрдЪी рдоें рдкрд╣рд▓े рдЧрд╡рд░्рдирд░ рдЬрдирд░рд▓ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╢рдкрде рд▓ी।

рднाрд░рдд рдХी рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдиे рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдоें рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╣ॉрд▓ рдоें 14 рдЕрдЧрд╕्рдд рдХो 11 рдмрдЬे рдЕрдкрдиे рдкांрдЪрд╡ें рд╕рдд्рд░ рдХी рдмैрдардХ рдХी।[21] рд╕рдд्рд░ рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд░ाрдЬेंрдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдиे рдХी। рдЗрд╕ рд╕рдд्рд░ рдоें рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдиे рднाрд░рдд рдХी рдЖрдЬाрджी рдХी рдШोрд╖рдгा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЯ्рд░िрд╕्рдЯ рд╡िрдж рдбेрд╕्рдЯिрдиी рдиाрдордХ рднाрд╖рдг рджिрдпा।

рд╕рднा рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдиे рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рджेрд╢ рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░рдиे рдХी рд╢рдкрде рд▓ी। рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рдПрдХ рд╕рдоूрд╣ рдиे рднाрд░рдд рдХी рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдХिрдпा рд╡ рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдз्рд╡рдЬ рднेंрдЯ рдХिрдпा।[21] рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдоें рд╣ुрдП рдЬिрд╕рдХे рдмाрдж рднाрд░рдд рдПрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рджेрд╢ рдмрди рдЧрдпा। рдиेрд╣рд░ू рдиे рдк्рд░рдердо рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрдж рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпा, рдФрд░ рд╡ाрдпрд╕рд░ाрдп рд▓ॉрд░्рдб рдоाрдЙंрдЯрдмेрдЯрди рдиे рдкрд╣рд▓े рдЧрд╡рд░्рдирд░ рдЬрдирд░рд▓ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдкрдиा рдкрджрднाрд░ рд╕ंрднाрд▓ा। рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рдХे рдиाрдо рдХे рд╕ाрде рд▓ोрдЧों рдиे рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдХो рдордиाрдпा। рдЧांрдзी рдиे рд╣ाрд▓ांрдХि рдЦुрдж рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдШрдЯрдиाрдУं рдоें рдХोрдИ рд╣िрд╕्рд╕ा рдирд╣ीं рд▓िрдпा। рдЗрд╕рдХे рдмрдЬाрдп, рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╣िंрджू рдФрд░ рдоुрд╕рд▓рдоाрдиों рдХे рдмीрдЪ рд╢ांрддि рдХो рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХрд▓рдХрдд्рддा рдоें рдПрдХ рднीрдб़ рд╕े рдмाрдд рдХी, рдЙрд╕ рджौрд░ाрди рдпे 24 рдШंрдЯे рдЙрдкрд╡ाрд╕ рдкрд░ рд░рд╣े।[7]

15 рдЕрдЧрд╕्‍рдд 1947 рдХो рд╕ुрдмрд╣ 11:00 рдмрдЬे рд╕ंрдШрдЯрдХ рд╕рднा рдиे рднाрд░рдд рдХी рд╕्‍рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХा рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдЖрд░ंрдн рдХिрдпा, рдЬिрд╕рдоें рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХा рд╣рд╕्‍рддांрддрд░рдг рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЬैрд╕े рд╣ी рдордз्‍рдпрд░ाрдд्рд░ि рдХी рдШрдб़ी рдЖрдИ рднाрд░рдд рдиे рдЕрдкрдиी рд╕्‍рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдФрд░ рдПрдХ рд╕्‍рд╡рддंрдд्рд░ рд░ाрд╖्‍рдЯ्рд░ рдмрди рдЧрдпा।

рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдЯ्рд░िрд╕्рдЯ рд╡िрдж рдбेрд╕्рдЯिрдиी рднाрд╖рдг рджेрддे рд╣ुрдП

рд╕्‍рд╡рддंрдд्рд░ рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдердо рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдкंрдбिрдд рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдиे рдЗрд╕ рджिрди рдЯ्рд░िрд╕्рдЯ рд╡िрдж рдбेрд╕्рдЯिрдиी (рдиिрдпрддि рд╕े рд╡ाрджा) рдиाрдордХ рдЕрдкрдиा рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рднाрд╖рдг рджिрдпा:

рдХрдИ рд╕ाрд▓ों рдкрд╣рд▓े, рд╣рдордиे рдиिрдпрддि рд╕े рдПрдХ рд╡ाрджा рдХिрдпा рдеा, рдФрд░ рдЕрдм рд╕рдордп рдЖ рдЧрдпा рд╣ै рдХि рд╣рдо рдЕрдкрдиा рд╡ाрджा рдиिрднाрдпें, рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рди рд╕рд╣ी рдкрд░ рдмрд╣ुрдд рд╣рдж рддрдХ рддो рдиिрднाрдпें। рдЖрдзी рд░ाрдд рдХे рд╕рдордп, рдЬрдм рджुрдиिрдпा рд╕ो рд░рд╣ी рд╣ोрдЧी, рднाрд░рдд рдЬीрд╡рди рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рд▓िрдП рдЬाрдЧ рдЬाрдПрдЧा। рдРрд╕ा рдХ्рд╖рдг рдЖрддा рд╣ै, рдордЧрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рд╡िрд░рд▓े рд╣ी рдЖрддा рд╣ै, рдЬрдм рд╣рдо рдкुрд░ाрдиे рд╕े рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓ рдирдП рдпुрдЧ рдоें рдХрджрдо рд░рдЦрддे рд╣ैं, рдЬрдм рдПрдХ рдпुрдЧ рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, рдЬрдм рдПрдХ рджेрд╢ рдХी рд▓рдо्рдмे рд╕рдордп рд╕े рджрдмी рд╣ुрдИ рдЖрдд्рдоा рдоुрдХ्рдд рд╣ोрддी рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ंрдпोрдЧ рд╣ी рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рдкрд╡िрдд्рд░ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рд╣рдо рднाрд░рдд рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд▓ोрдЧों рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рддрдеा рд╕рдмрд╕े рдмрдв़рдХрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд рд╣ोрдиे рдХी рдк्рд░рддिрдЬ्рдЮा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।... рдЖрдЬ рд╣рдо рджुрд░्рднाрдЧ्рдп рдХे рдПрдХ рдпुрдЧ рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं рдФрд░ рднाрд░рдд рдкुрдиः рд╕्рд╡рдпं рдХो рдЦोрдЬ рдкा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЖрдЬ рд╣рдо рдЬिрд╕ рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рдХा рдЙрдд्рд╕рд╡ рдордиा рд░рд╣े рд╣ैं, рд╡ो рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдХ़рджрдо рд╣ै, рдирдП рдЕрд╡рд╕рд░ों рдХे рдЦुрд▓рдиे рдХा। рдЗрд╕рд╕े рднी рдмрдб़ी рд╡िрдЬрдп рдФрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпां рд╣рдоाрд░ी рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं। рднाрд░рдд рдХी рд╕ेрд╡ा рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рд▓ाрдЦों-рдХрд░ोрдб़ों рдкीрдб़िрддों рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░рдиा। рдЗрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдиिрд░्рдзрдирддा, рдЕрдЬ्рдЮाрдирддा, рдФрд░ рдЕрд╡рд╕рд░ рдХी рдЕрд╕рдоाрдирддा рдоिрдЯाрдиा। рд╣рдоाрд░ी рдкीрдв़ी рдХे рд╕рдмрд╕े рдорд╣ाрди рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдпрд╣ी рдЗрдЪ्рдЫा рд╣ै рдХि рд╣рд░ рдЖँрдЦ рд╕े рдЖंрд╕ू рдоिрдЯे। рд╕ंрднрд╡рддः рдпे рд╣рдоाрд░े рд▓िрдП рд╕ंрднрд╡ рди рд╣ो рдкрд░ рдЬрдм рддрдХ рд▓ोрдЧों рдХि рдЖंрдЦों рдоें рдЖंрд╕ू рд╣ैं, рддрдм рддрдХ рд╣рдоाрд░ा рдХाрд░्рдп рд╕рдоाрдк्рдд рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा। рдЖрдЬ рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рд╡рд░्рд╖ों рдХे рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХे рдмाрдж, рднाрд░рдд рдЬाрдЧृрдд рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд╣ै। рднрд╡िрд╖्рдп рд╣рдоें рдмुрд▓ा рд░рд╣ा рд╣ै। рд╣рдоें рдХрд╣ाँ рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рд╣рдоें рдХ्рдпा рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП, рдЬिрд╕рд╕े рд╣рдо рдЖрдо рдЖрджрдоी, рдХिрд╕ाрдиों рдФрд░ рд╢्рд░рдоिрдХों рдХे рд▓िрдП рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рдЕрд╡рд╕рд░ рд▓ा рд╕рдХें, рд╣рдо рдиिрд░्рдзрдирддा рдоिрдЯा, рдПрдХ рд╕рдоृрдж्рдз, рд▓ोрдХрддाрди्рдд्рд░िрдХ рдФрд░ рдк्рд░рдЧрддिрд╢ीрд▓ рджेрд╢ рдмрдиा рд╕рдХें। рд╣рдо рдРрд╕ी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ, рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХो рдмрдиा рд╕рдХें рдЬो рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╕्рдд्рд░ी-рдкुрд░ुрд╖ рдХे рд▓िрдП рдЬीрд╡рди рдХी рдкрд░िрдкूрд░्рдгрддा рдФрд░ рди्рдпाрдп рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ рд╕рдХे? рдХोрдИ рднी рджेрд╢ рддрдм рддрдХ рдорд╣ाрди рдирд╣ीं рдмрди рд╕рдХрддा рдЬрдм рддрдХ рдЙрд╕рдХे рд▓ोрдЧों рдХी рд╕ोрдЪ рдпा рдХрд░्рдо рд╕ंрдХीрд░्рдг рд╣ैं।

— рдЯ्рд░िрд╕्рдЯ рд╡िрдж рдбेрд╕्рдЯिрдиी рднाрд╖рдг рдХे рдЕंрд╢, рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू[22]